Slaat het syndroom van Stendhal toe in Firenze?

september 26, 2025

Wist je dat het Santa Maria Nuova Ziekenhuis te Firenze op de psychiatrische afdeling steeds een paar bedden reserveert voor mensen die letterlijk bevangen raken door de schoonheid van de stad? En dat dit alles te maken heeft met de Franse schrijver Stendhal die anno 1817 op bezoek was in Firenze en dermate onder de indruk kwam van wat hij er aan sublieme schoonheid zag dat hij met hartkloppingen en verhoogde bloeddruk de Santa Croce letterlijk buiten strompelde en daar achteraf ook over schreef.

Sindsdien spreekt men van het stendhalsyndroom. Het is een psychische aandoening die optreedt als iemand volledig overrompeld wordt door de schoonheid van kunst. Lichamelijke verschijnselen zijn een versnelde hartslag, duizeligheid, verwarring en flauwvallen.

Maar of onze lieve 84-jarige Angèle uit ons reisgezelschap nu plots last krijgt van dat syndroom is natuurlijk zeer de vraag. Feit is dat onze gids de groep op sleeptouw neemt zonder ook maar één keer op of om te kijken. Op de vraag of het tempo wat lager mag komen te liggen, is haar antwoord : ze zullen wel volgen!

Gelukkig ontpoppen ons tante nonneke en haar vriendin Nathalie zich tot zorgzame engelen die zich over Angèle en haar 89-jarige echtgenoot Robert ontfermen.

Op de planning voor vandaag staat een wandeling doorheen de stad en voor de liefhebbers ook nog een facultatief bezoek aan de Santa Croce en de Medici kapellen.

Al van bij het begin van de wandeling valt het me op hoeveel kunst- en antiekwinkels hier wel te vinden zijn.

Jammer genoeg hanteert de gids het tempo van Herman van Veen en valt er van die kunstzinnige winkels niet echt te genieten.

We moeten rennen springen vliegen duiken vallen opstaan en weer doorgaan

We vangen een glimp op van de Basilica di Santa Maria Novella ...

... om vervolgens verder te hollen langs de muren van het mooie Palazzo Strozzi.

Milaan is niet de enige modestad in Italië. Firenze is dat ook. Maar wat een geluk dat wij ons zo moeten reppen! Ik zou het me toch niet echt kunnen permitteren om hier te gaan shoppen.

Gelukkig zijn wij er ook wat te oud voor geworden om ter hoogte van de Piazza della Repubblica een keertje op de draaimolen te zitten aangezien de tijd daartoe sowieso ontbreekt.

Maar dan raak ik toch de draad kwijt ...

Vera, Karline, Rudy, ... weten jullie nog waar wij zijn?

Ik pik hem pas weer op ter hoogte van de Cattedrale di Sante Maria del Fiore. Maar alle mensen, wat een drukte heerst hier! En wat een pracht! Maar hoe kan ik die pracht in mijn camera proppen? Een paar stappen achteruit zetten, helpt niet. Dan maar in stukken en brokken de dingen in mij opnemen en intussen hopen dat mij niet hetzelfde overkomt als Stendhal.

Tegenover de kathedraal is het ook drummen voor het Baptisterium dat gewijd is aan Johannes de Doper en al zeker voor de oostelijke bronzen deur die door Michelangelo himself de "Porta del Paradiso" werd genoemd.

Ik wacht geduldig tot ik van dat paradijs wat kiekjes kan maken.

Hierdoor raak ik wel het Noorden én de groep kwijt maar gelukkig staat mijn lieverd wat verderop op uitkijk. Ach ... wat is het hier toch mooi en hoe lief is toch mijn lieverd!

Nog even ook een meer dan snelle blik werpen op de Ponte Vecchio met zijn gezellige winkeltjes.

Wanneer we even later het Piazza della Signoria komen op gestrompeld valt me meteen op dat daar wel een heel anachronistisch beeld staat opgesteld op het plein waar voor de rest werkelijk alles naar de renaissance ruikt. Het vier meters hoog bronzen beeld van een jonge vrouw met smartphone in de hand vind ik weliswaar mooi maar past naar mijn gevoel niet bij de sfeer van het plein. "Dit is Serena Williams", hoor ik iemand uit onze groep achter me zeggen. Serena Williams? Wat staat die hier te doen? Heeft onze gids dit verteld? En waarom heeft zij een smartphone in de hand en niet haar tennisracket?

Het is pas nu, hier rustig thuis dat ik er achter kom dat dit beeld van de hand is van de nog jonge Britse kunstenaar Thomas J Price en het staat hier sinds14 maart van dit jaar tijdelijk opgesteld in het kader van een tentoonstelling die doorgaat in het Palazzo Vecchio, het voormalig paleis van de Medici thans een museum. Het heeft helemaal niets te maken met Williams maar met de doodgewone moderne mens die zo verknocht is geraakt aan zijn smartphone dat hij vergeet te kijken naar de wereld rondom hem.

Tijd om die tentoonstelling te gaan bekijken, is er uiteraard niet maar daar zijn we hier ook niet voor. Liever geniet ik van het openluchtmuseum en wat is dat museum prachtig.