Eperon d'Or : de prachtige industriële erfgoedsite van Izegem

Mocht het zo zijn dat de winter somber en troosteloos wordt, dan heb ik alvast met de verlenging van mijn museumpas mijn voorzorgen genomen. Niets zo leuk én interessant om tijdens de wintermaanden gewapend met zo’n pas de deur uit te gaan.

Daarom dat ik vorig jaar bij de lancering ervan me er meteen eentje had aangeschaft. Groot echter was mijn ontgoocheling toen korte tijd later bleek dat ik een zware knieoperatie moest ondergaan met aansluitend een lange revalidatie. Veel heb ik dus niet gehad aan dat vrolijke eerste museumpasjaar.

Dit jaar moet het anders en vermits het Allerheiligenweekend niet erg uitnodigend is om een heerlijke herfstboswandeling te maken, beslissen we om van de druilerige zondag een leerrijke zondag te maken.

We rijden naar Izegem waar in de voormalige schoenenfabriek “Eperon d'Or” twee jaar geleden - en na jaren van leegstand - een nieuw museum werd ingericht dat de bezoeker de geschiedenis wil schetsen van de twee nijverheden waar de mensen van Izegem werkelijk in uitblonken : het vervaardigen van borstels én van schoenen. Twee musea voor de prijs van één dus eigenlijk. 
 
Een alleraardigste dame maakt ons bij de ingang wegwijs over hoe wij het bezoek het beste aanvatten en dat bezoek begint op de bovenste verdieping waar een bezoekerscentrum is ingericht en een eerste indruk wordt gegeven over de ontwikkeling van de stad en haar omgeving.
De dame vertelt ons maar wat graag over hoe het idee is ontstaan om de twee nijverheden die voorheen elk hun eigen stoffig museumpje hadden, samen te brengen onder dit ene bijzonder mooie dak. De voormalige fabriek in art déco heeft daartoe eerst een jarenlange restauratie ondergaan zodat het gebouw na jaren van verval - de fabriek stopte met haar activiteiten in 1969 - weer in haar vroegere glorie kon worden hersteld.

Het resultaat is werkelijk prachtig en hoewel ik geen Imelda Marcos-type ben, zijn het vooral de vruchten van de eens zo bloeiende schoennijverheid die mij in bekoring brengen.

Het succesverhaal van de Izegemse schoen start bij Eduard Dierick (1800-1875). Als twaalfjarige knaap leert hij de stiel in het atelier van zijn vader. Eduard blijkt echter niet alleen gouden handen te hebben, hij heeft ook zin voor ondernemerschap. Van koning Willem I ontvangt hij een octrooi voor “waterdigte” schoenen en dit wordt de echte start van de schoennijverheid.

In 1835 wordt op de Industrie Tentoonstelling te Brussel zijn nieuwe werkwijze gelanceerd aan de hand van de laarzen die hij voor Koning Leopold I maakt. Die laarzen vind ik werkelijk prachtig dus ik neem volop de tijd om ze te bewonderen. Het zijn vooral de schitterende informatieve versieringen die mij fascineren. Zo is bijvoorbeeld op de voetzolen het begin- en einduur van de Belgische revolutie met koperen nageltjes aangebracht. Ja, zelfs aan de Belgische driekleur is gedacht ! 

Het museum schets heel duidelijk hoe de plaatselijke schoennijverheid, mede door de oprichting van de Vrije Vakschool die behoorlijk wat inspanningen levert om Izegem op de internationale kaart te zetten, groeit en bloeit. De school krijgt bovendien de titel van hofleverancier.

Na de Tweede Wereldoorlog telt Izegem meer dan honderd schoenbedrijven en ruim meer dan de helft van de totale tewerkstelling in de stad staat op de teller van deze nijverheid.

Maar zoals steeds kent iedere bloei ook zijn teloorgang. De stad telt thans nog slechts één schoenenfabrikant. Precies de helft van wat nog aan fabrikanten in België te vinden is. De fabricage is nu vooral een buitenlands gebeuren geworden. Maar ook daar wil het museum op inspelen met de aangekondigde tentoonstelling “Verhaal Mondiaal” waarbij unieke etnografische schoenen (en ja ook borstels) zullen worden tentoongesteld. En elk item heeft zo zijn aparte verhaal ...

Want zoals gezegd, naast schoenen is er ook nog het verhaal van de borstelbaronnen. Van veegborstel tot tovenaarsbezem, van hoedenborstel tot tandenborstel ... het museum schets op prettige wijze de geschiedenis van de borstelfabricage.

In onze nopjes omwille van zo’n aangename zondagnamiddag blijkt de regen bij het verlaten van het museum eindelijk opgehouden te zijn. We worden verrast door een prachtige zonsondergang. De zon tovert een gouden gloed op de mooie gevel van wat eens de Eperon d’Or is geweest.

Symbolischer kan het niet !

Extra info :

De tentoonstelling “Verhaal Mondiaal” loopt van 15 november 2019 tot 30 april 2020 en zit inbegrepen in de toegangsprijs van het museum. 

#museumpassmusees