Naar de foor

  

Nee, nee, begrijp me niet verkeerd. We zijn niet naar de kermis geweest. Eigenlijk houd ik niet echt van kermis. Niet nu en als kind al helemaal niet. Te véél lawaai, te druk, te veel geflikker, te snel, ...  alleen het kraam met de voorbij dobberende eendjes kon me bekoren en ooit - lang voor dierenrechtenorganisaties er zich gingen mee bemoeien - heb ik een keertje op de rug van een pony gezeten die samen met andere pony's voor een paar centen rustig in rondjes wandelde. 'n Dergelijke activiteit kon ik nog net behappen. 

Dus toen ik las over de tentoonstelling Foorwonder die nu al een tijdje loopt in het Huis van Alijn te Gent, was ik niet meteen wild enthousiast om ze te gaan bekijken. 

Maar daar heb ik me echt in vergist, zo bleek eerder deze week.

Vermits we in de onmiddellijke omgeving waren, zijn we toen toch een keertje het museum binnen gestapt. En daar heb ik geen spijt van. 

De bezoeker krijgt immers heel andere dingen te zien en te lezen dan die die de moderne kermisbezoeker zou kunnen verwachten. Geen carrousels, geen grijpautomaten met prullen om een week later naar de kringloopwinkel te brengen, geen schietkramen, ... 

En ergens begrijp ik het nu allemaal wel. De wetenschap heeft voor de mens van de eenentwintigste eeuw immers geen geheimen meer. Voortschrijdend inzicht niet te na gesproken natuurlijk. Maar er is een tijd geweest zonder radio, televisie, camera, computer, trein, auto, vliegtuig en wat nog allemaal dat vandaag zo evident is. Dus waar kon een mens toen terecht om te weten te komen wat er in, en aan de andere kant van de wereld zoal te zien en te beleven viel? 

Op de kermis, zo blijkt nu in het Huis van Alijn. .

De tentoonstelling zoomt in op wat aan het einde van de negentiende en in de loop van de twintigste eeuw op de foor allemaal te ontdekken viel. En dat was heel wat. 

 

De kermis blijkt een spiegel van zijn tijd. De komst van de stoommachine en elektriciteit zetten niet alleen het dagelijkse leven maar ook de kermis op zijn kop. Op de foor bereiken veel uitvindingen voor het eerst het brede publiek. Dank zij cinematografen een filmpje bekijken lang voor de cinema is uitgevonden, een elektriseermachine bestuderen, een duiker in actie zien, een kiekje van jezelf laten maken, een toertje maken op een fiets,  .... werkelijk alles wordt uit de kast gehaald door foorkramers, zelfverklaarde professoren en charlatans om het publiek te boeien. 

 

 

Halve dierentuinen worden geïnstalleerd, wassen beelden die de anatomie en de medische aandoeningen van de mens uit de doeken doen, worden aangesleurd. 

 

 

Jawel, ze zijn er ook, de verhalen over het "tentoonstellen en uitbuiten" van raar uitziende mensen al kunnen sommige van die levensverhalen toch ook wel successtory's worden genoemd. Andere verhalen zijn dan weer intriest.

 

 

Hoewel de zelfverklaarde professoren, illusionisten, hypnotiseurs toch ook wel een loopje met de waarheid durven te nemen, krijgen vooral waarzegsters en kaartlegsters doorgaans een uithoekje van de kermis toebedeeld omdat zij beschouwd worden als slinkse bedriegsters.  

 

 

 

Tja, het statuut van vrouwen werd (en wordt) wel vaker ter discussie gesteld.  

 

 

Noot : Foorwonder is een bezoek echt we waard en dat kan nog tot 26 april in het Huis van Alijn.